Wat is een Stressfractuur?
Een stressfractuur — ook wel moeheidsbreuk of vermoeidheidsbreuk — is een kleine scheur in een bot die ontstaat door herhaalde, cumulatieve belasting, niet door één plotselinge kracht. Het bot heeft onvoldoende tijd gehad om zich aan te passen aan de trainingsbelasting.
Stressfracturen zijn veelvoorkomend bij duursporters (hardlopers, triatleten, militairen), maar ook bij mensen die plotseling veel meer zijn gaan bewegen.
Meest Voorkomende Locaties
- Scheenbeen (tibia) — meest frequent, langs het mediale vlak
- Middenvoetsbeentjes (metatarsalia) — klassiek bij militairen en dansers
- Voetwortelbeentjes — naviculare (hoog risico, slechte bloedtoevoer)
- Femur (dijbeen) — trekkant (hoog risico voor complete fractuur)
- Fibula (kuitbeen) — laterale enkel
- Sacrum (heiligbeen) — bij hardloopsters met lage botdichtheid
Oorzaken en Risicofactoren
De female athlete triad vergroot het risico sterk:
- Onvoldoende calorie-inname
- Menstruatiestoornissen
- Lage botdichtheid (osteopenie/osteoporose)
Overige risicofactoren:
- Te snelle trainingsopbouw (>10% per week)
- Hardlopen op harde ondergrond
- Versleten of onjuist schoeisel
- Calcium- en vitamine D-tekort
- Biomechanische afwijkingen (pronatie, beenlengteverschil)
Symptomen
- Lokale pijn die aanvankelijk alleen tijdens sport optreedt
- Progressieve pijn — ook in rust en 's nachts in later stadium
- Puntpijn bij druk op het bot
- Lichte zwelling
- Positieve 'hop test' (pijn bij eenbenigspringen op de aangedane zijde)
Behandeling bij PhysiqCare
Fase 1: Relatieve Rust (week 1-6)
Volledig stoppen met de pijnveroorzakende activiteit. Alternatieve training (zwemmen, fietsen) voor behoud van conditie. Eventueel krukken of gips bij hoog-risico locaties.
Fase 2: Geleidelijke Hervatting (week 6-12)
Stapsgewijs opbouwen van wandelen naar joggen, met pijngeleide progressie. Kracht- en balanswerk voor het aangedane been.
Fase 3: Sportspecifieke Training (week 12-16)
Intervaltraining, techniekanalyse van looptechniek, en sportspecifieke belasting opbouwen tot volledige sporthervatting.
Preventieve analyse
We analyseren de oorzaak: trainingsschema, schoeisel, voedingsstatus, looptechniek en botdichtheid. Zo voorkomt u herhaling.
Prognose
Met juiste behandeling en adequate rust herstellen de meeste stressfracturen volledig. Hoog-risico locaties (naviculare, femur trekkant) vereisen langere rust en soms chirurgische fixatie. Terugkeer naar sport is realistisch als de progressie pijnvrij verloopt.
